Search results

Filters

  • Journals
  • Keywords
  • Date

Search results

Number of results: 4
items per page: 25 50 75
Sort by:

Abstract

Wytwarzane dzięki symulacjom modele zastępujące świat są wolne od uwarunkowań biologicznych, emocjonalnych, historycznych, logicznych, życiowych.
Go to article

Abstract

Gaston Milhaud rejects the principle of contradiction if it is conceived as an absolute and universal rule. He claims that it only holds in some narrowly defined circumstances. According to him, the greater is mental contribution to an act of cognition the more appropriate is the application of the principle of contradiction. My analysis of his views shows that he wanted to emphasize the differences between the objective reality and its mental or linguistic representations rather than undermine the logical principle of contradiction. Parallels can be noted between Milhaud’s views on contradiction and Leon Chwistek’s theory of the multiplicity of realities, as well as Kazimierz Ajdukiewicz’s concept of the cognitive role of language.
Go to article

Abstract

The article presents the academic activities and methodological approaches of Russian historians Mikhail Pokrovsky (1868–1932) and David Riazanov (1870–1938) who worked in a difficult political climate. They both had their own criteria of objectivity in history and held their own political views. They shared the reality of Bolshevism, although their concepts of interpreting his- tory clashed with Bolshevist ways of thinking. Bolshevism practices and beliefs required drastic adjustments in academic studies, in particular in the social sciences. The article focuses on the interactions between the governing party and Pokrovsky Riazanov.
Go to article

Abstract

W artykule dokonuję rekonstrukcji i krytycznie omawiam (analizuję) podstawowe zręby Zdzisława Cackowskiego sposobu rozumienia filozofii i nauki. Podkreślam, iż według Cackowskiego filozofia jest nauką (i to nauką nomotetyczną), choć zarazem jest to nauka ze wszystkich najogólniejsza. Filozofia bowiem, podobnie jak nauki szczegółowe, spełnia wszystkie najważniejsze, tak jak je określa Cackowski, warunki i kryteria naukowości. Filozofia ponadto, podobnie jak każda inna nauka, prócz funkcji poznawczej, pełni również istotne funkcje praktyczne, w szczególności światopoglądowo-ideologiczne. Natomiast specyfika (swoistość) filozofii wynika z jej aspiracji uniwersalistycznych i według Cackowskiego polega na bezprecedensowo wysokim (najwyższym) stopniu ogólności odkrywanych przez nią prawidłowości — prawidłowości dotyczących obiektywnie istniejącej rzeczywistości i jej poznania. O specyfice filozofii przesądza zdaniem Cackowskiego również to, że usiłuje ona zgłębić naturę jakościowych skoków pomiędzy podstawowymi segmentami świata realnego, np. pomiędzy obiektami kwantowymi i korpuskularnymi, przyrodą nieorganiczną i organiczną, procesami neuronalnymi i umysłowymi itp. By jednak nie oderwać się od rzeczywistości, zdaniem Cackowskiego, filozoficzne syntezy każdorazowo winny być zakotwiczone w wyspecjalizowanych badaniach nauk szczegółowych, w konkretnych wynikach tych badań oraz w szeroko pojętej praktyce naukowej i społecznej, czyli w sferze praxis. Sposób rozumienia filozofii przez Cackowskiego czyni ją zatem, z jednej strony, zasadniczo zbieżną z pozytywistyczną, scjentystyczną i marksistowską koncepcją filozofii, z drugiej zaś strony — sytuuje ją w wyraźnej opozycji do fenomenologicznej jej koncepcji. Zastrzeżenia i sprzeciw Cackowskiego wobec fenomenologicznego projektu badań filozoficznych były w jego twórczości względnie stałe (z biegiem lat zmieniały się tylko nieznacznie) i z reguły dotyczyły: (1) zakresu i sensu ich autonomii wobec nauk szczegółowych, (2) zasady bezzałożeniowości (i to bez względu na stopień jej radykalizmu), (3) Husserlowskiej „zasady wszelkich zasad” jako głównego metodologicznego principium, (4) fenomenologicznej koncepcji bezpośredniego doświadczenia, (5) możliwości i zakresu poznania ejdetycznego, (6) idei transcendentalizmu i koncepcji czystej świadomości oraz (7) zasadniczej postawy fundamentalistycznej, motywowanej zarówno wątkami kartezjańskimi, jak i, zdaniem Cackowskiego, całkowicie irracjonalną tęsknotą do odkrycia absolutu metafizycznego i epistemologicznego.
Go to article

This page uses 'cookies'. Learn more